Medal im. Zofii Matysikowej



Regulamin przyznawania nauczycielom chemii wyróżnienia
Medalem im. Zofii Matysikowej

Niniejszy regulamin określa zasady i tryb przyznawania „Medalu im. Zofii Matysikowej” przez Polskie Towarzystwo Chemiczne, który stanowi wyraz uznania dla nauczycieli chemii za ich wyjątkowe osiągnięcia dydaktyczno-wychowawcze oraz wkład w rozwój edukacji chemicznej.

§ 1. Cel i charakter medalu

Medal im. Zofii Matysikowej (zwany dalej „Medalem”) jest honorowym wyróżnieniem przyznawanym nauczycielom chemii w Polsce. Medal ma charakter dożywotni i jest wyróżnieniem jednorazowym.


§ 2. Kryteria przyznawania Medalu

Medal może być przyznany nauczycielowi za wybitne osiągnięcia w obszarze:

  1. Wybitne osiągnięcia dydaktyczne, w tym praca z uczniem zdolnym (jego uczniowie są laureatami lub finalistami olimpiad i konkursów chemicznych na szczeblu ogólnopolskim lub międzynarodowym), wspieranie rozwoju i postępów uczniów o zróżnicowanych potrzebach i możliwościach edukacyjnych, stosowanie innowacyjnych programów i metod nauczania.
  2. Wkład w rozwój zawodowy innych nauczycieli, w tym prowadzenie szkoleń lub warsztatów dla innych nauczycieli chemii, opieka metodyczna nad początkującymi nauczycielami i studentami przygotowującymi się do wykonywania zawodu nauczyciela, opracowanie poradników lub publikacji metodycznych.


§ 3. Kapituła Medalu

Kapitułę Medalu stanowi aktualny Zarząd Sekcji Dydaktyki Chemii Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

Decyzje Kapituły są ostateczne i podejmowane większością głosów. W przypadku równej liczby głosów, decyduje głos przewodniczącego Zarządu Sekcji Dydaktyki Chemii.

§ 4. Tryb zgłaszania kandydatów

Kandydatury do Medalu mogą zgłaszać:

  • Przewodniczący Oddziałów Polskiego Towarzystwa Chemicznego.
  • Pracownicy jednostek przygotowujących studentów do wykonywania zawodu nauczyciela chemii na uczelniach wyższych.
  • Ośrodki doradztwa metodycznego.
  • Dyrektorzy szkół i Rady Pedagogiczne.
  • Rodzice uczniów i uczniowie (za pośrednictwem samorządu uczniowskiego lub dyrekcji szkoły).
  • Organizacje pozarządowe działające na rzecz edukacji.
  • Samodzielne zgłoszenie kandydata.

Zgłoszenia należy składać elektronicznie poprzez formularz dostępny na stronie internetowej www.dydaktyka.ptchem.pl we wskazanym terminie w danym roku.

Formularz zgłoszeniowy zawiera:
  • Dane personalne kandydata.
  • Dane kontaktowe zgłaszającego.
  • Zgodę na zgłoszenie kandydata wraz ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych.
  • Szczegółowy opis osiągnięć kandydata, uwzględniający kryteria wymienione w § 2.
  • Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające osiągnięcia (np. kopie dyplomów uczniów, zaświadczenia o uczestnictwie w projektach, listy referencyjne).

§ 5. Procedura przyznawania Medalu

  1. Kapituła dokonuje wstępnej weryfikacji formalnej złożonych wniosków.
  2. Następnie Kapituła dokonuje merytorycznej oceny wniosków w oparciu o ustalone kryteria.
  3. Kapituła może zwrócić się o dodatkowe informacje lub poprosić o rozmowę z kandydatem lub osobami zgłaszającymi.
  4. Decyzja o przyznaniu Medalu jest podejmowana przez Kapitułę w drodze głosowania.
  5. Medal jest przyznawany raz w roku. Liczba przyznawanych Medali w danym roku jest każdorazowo ustalana przez Kapitułę, jednak nie powinna przekraczać 8.

§ 6. Wręczenie Medalu

  1. Medal jest wręczany podczas uroczystej ceremonii odbywającej się podczas dorocznego Zjazdu Polskiego Towarzystwa Chemicznego.
  2. Wraz z Medalem laureat otrzymuje dyplom.
  3. Informacja o laureatach Medalu jest podawana do publicznej wiadomości w środkach masowego przekazu, na stronach internetowych PTChem oraz przesyłana jest do pracodawcy laureata. 



Kilka słów o patronce medalu - profesor Zofii Matysikowej


Profesor Zofia Matysikowa urodziła się w Odessie w roku 1917 w rodzinie polskiego inżyniera kolejnictwa, nadzorującego budowę magistrali kolejowych na terenie wielkiej Rosji. Po I wojnie światowej wraz z rodziną przybyła do Wilna, gdzie ukończyła polskie gimnazjum u Sióstr Nazaretanek i rozpoczęła studia na Uniwersytecie Wileńskim, na Wydziale Chemii. Była czynną sportsmenką. W roku 1939 zdobyła mistrzostwo Polski w pływaniu kraulem i znalazła się w kadrze olimpijskiej. Podczas II wojny światowej dzieliła losy Polaków na Wileńszczyźnie, była członkiem AK, a także uczestniczyła w tajnym nauczaniu.
Po roku 1945 wraz z pracownikami Uniwersytetu Wileńskiego i młodzieżą studencką przybyła do Torunia, do nowo powołanego Uniwersytetu im. Mikołaja Kopernika, gdzie ukończyła studia i podjęła pracę asystenta w zespole prof. Witolda Zacharewicza. W roku 1948 magister Zofia Matysikową obroniła pracę doktorską z chemii terpenów.
W roku 1952 wraz z najbliższą rodziną przyjechała na Wybrzeże i podjęła pracę naukowo-dydaktyczną w Instytucie Chemii Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Gdańsku. Powierzono Jej organizację magisterskich studiów zaocznych na Wydziale Matematyki-Fizyki i Chemii. I tu, bezpośredni kontakt z czynnymi nauczycielami chemii zaowocował przyszłą pasją Jej życia: zainteresowaniami dydaktyką chemii. Tej dziedzinie poświęciła dalsze ponad 50 lat życia. Była to dyscyplina nowa, wyrastająca z dorobku przedwojennego dydaktyka chemii — Jana Harabaszewskiego.
W roku 1954 utworzyła Zakład Metodyki Nauczania Chemii, późniejszy Zakład Dydaktyki Chemii. W tym czasie był to pierwszy pionierski Zakład, utworzony w wyższej szkole po wojnie. Zakładem kierowała do roku 1987, przechodząc następnie na emeryturę, lecz do końca była związana z Zakładem, ze swoimi wychowankami i dawnymi współpracownikami. W dniu 16 lutego 1997 roku odeszła od nas na zawsze.
Profesor Matysikową skupiła w swoim Zespole pracowników, którzy oprócz zajęć z dydaktyki chemii, kontynuowali prace naukowe z chemii, gdyż ze szczególną troską dbała o rozwój naukowy swoich pracowników. Wiele wysiłku wkładała Pani Profesor, aby podnieść rangę dydaktyki chemii i umożliwić przeprowadzenie przewodów doktorskich z dydaktyki chemii na Wydziałach Chemicznych. Dzięki Jej wysiłkowi i przychylności Rady Naukowej Instytutu Chemii Uniwersytetu Gdańskiego, warunki takie zostały stworzone. W latach 1976—1985 Profesor Matysikową, jako pierwsza w kraju, wypromowała pięciu doktorów chemii, z zakresu dydaktyki chemii (Romuald Piosik, Barbara Gałkowska, Edward Kaczmarek, Elżbieta Kowalik, Zofia Niraz).
Podczas całej swej działalności w WSP i UG Profesor Matysikowa wypromowała
około 200 magistrów chemii. Opublikowała wiele prac naukowych i artykułów z dydaktyki i metodyki nauczania chemii, w tym również na łamach „Chemii w Szkole". Dla studentów WSP opracowała kilka skryptów z metodyki nauczania chemii i historii chemii. Była współautorem pierwszej po wojnie wydanej Metodyki nauczania chemii dla szkół podstawowych i średnich. Była też współautorem wielu książek pomocniczych dla nauczycieli chemii, a także podręczników szkolnych dla ucznia i zbiorów zadań (niektóre z tych zbiorów doczekały się po kilka lub kilkanaście, a jeden nawet 20 wydań).
Pani Profesor Matysikowa była pierwszym w Polsce profesjonalnym dydaktykiem chemii. Recenzowała wiele prac doktorskich z zakresu dydaktyki chemii. Uczestniczyła w Szkołach Problemów Dydaktyki Chemii oraz Konferencjach Centralnego Ośrodka Metodycznego Studiów Nauczycielskich. Organizowała w Zakładzie Dydaktyki Chemii stałe seminaria dla czynnych nauczycieli chemii i metodyków chemii z Trójmiasta. Współpracowała z Instytutem Kształcenia Nauczycieli i Ośrodkiem Metodycznym w Gdańsku. Była przewodniczącą Komisji ds. nadawania nauczycielom chemii stopni specjalizacji zawodowej. Przez wiele lat współdziałała z komisjami programowymi i kwalifikacyjnymi dla nauczycieli chemii przy Ministerstwie Edukacji Narodowej. Znano Ją jako aktywnego członka Polskiego Towarzystwa Chemicznego. Jej m.in. staraniom zawdzięczać możemy wyłonienie Sekcji Dydaktycznej PTChem; uczestniczyła stale w obradach Sekcji i we wszystkich zjazdach naukowych. Jej krytyczny stosunek do wielu zagadnień z dydaktyki chemii miał na celu podniesienie rangi tej dyscypliny wiedzy. Była niekwestionowanym autorytetem i ekspertem w tej dziedzinie o sławie międzynarodowej. Współpracowała z dydaktykami chemii z Niemiec, Czech, Rosji. Uczestniczyła w wielu konferencjach międzynarodowych.
Za swoją pracę naukową i dydaktyczną została wyróżniona wieloma odznaczeniami, m.in. Medalem Komisji Edukacji Narodowej, tytułem „Zasłużonego Nauczyciela" oraz Medalem Jana Harabaszewskiego — Odznaką Honorową Polskiego Towarzystwa Chemicznego.

Tytuły wybranych prac prof. Zofii Matysikowej:
1.Nauczanie chemii — kurs podstawowy, PZWS, 1968,
2.Metodyka nauczania chemii, PZWS, 1970,
3.Dydaktyka chemii, Wydawnictwo: UAM, Poznań 1994,
4.Zbiór doświadczeń z chemii organicznej, PZWS, 1996,
5.Kształcenie politechniczne w nauczaniu chemii, PZWS, 1967,
6.Doświadczenia chemiczne w szkole podstawowej, PZWS, 1971,
7.Doświadczenia z chemii nieorganicznej, PZWS, 1972,
8.Zbiór zadań z technologii chemicznej, WSiP, 1978,
9.Doświadczenia chemiczne dla szkół średnich, WSiP, 1981,
10.Ochrona środowiska w nauczaniu chemii, WSiP, 1981,
11.Chemia dla klasy III i IV liceum ogólnokształcącego o profilu biologiczno-chemicznym, WSiP, 1983,
12.Chemia dla klasy 8, WSiP, 1986.
13.Zbiór zadań z chemii dla klasy VII i VIII, PZWS, WSiP (20 wydań),
14.Zbiór zadań z chemii nieogranicznej dla szkół średnich, WSiP (11 wydań),
15.Zbiór zadań z chemii organicznej dla szkół średnich, WSiP (11 wydań).

Przygotowali: Romuald Piosik, Elżbieta Kowalik, Anna Florek
Tworzenie stron internetowych - Kreator stron WW