Laureat Medalu im. Jana Harabaszewskiego w roku 2025
Dr Małgorzata Krzeczkowska, prof. UJ
Zakład Dydaktyki Chemii, Uniwersytet Jagielloński
Centralna Komisja Egzaminacyjna
Dr Małgorzata Krzeczkowska, prof. UJ jest pracownikiem Zakładu Dydaktyki Chemii UJ. Urodziła się 28 lutego 1965 roku w Trzebini, gdzie w roku 1985 ukończyła Technikum Chemiczne i rozpoczęła studia na Wydziale Chemii UJ w Krakowie. W roku 1990 rozpoczęła staż w Zespole Kriogeniki Zakładu Chemii Nieorganicznej na Wydziale Chemii UJ. Po roku wygrała konkurs na etat asystenta w tym zespole. Badanie zachowania różnych substancji organicznych, w szczególności zestalonych węglowodorów, termodynamika procesu rozpuszczania ciał stałych w cieczach kriogenicznych to obszar jej zainteresowań. Ciekły azot i ciekły argon niezbędny do prowadzonych badań eksperymentalnych pobierany był z Huty im. T. Sendzimira w Krakowie. To wtedy zauważyła, że przy napełnianiu dużego naczynia Dewara z cysterny z cieczą kriogeniczną, niezbędny jest urządzenie redukujące ciśnienie i zmniejszające straty cieczy kriogenicznej. Wraz z śp. dr Jerzym Dubowym stworzyła takie urządzenie, którego skuteczność została potwierdzona w praktyce. 14 stycznia 1999 roku uzyskała stopień naukowy doktora nauk chemicznych za pracę „Badanie układów węglowodory C5 – składniki powietrza w niskich temperaturach. Rozpuszczalność zestalonego pentanu, 2-metylobutanu, 1-pentenu i cyklopentanu w ciekłym argonie i azocie”.
Od momentu rozpoczęcia pracy w Zakładzie Dydaktyki Chemii UJ (16.VIII.1999 – starszy specjalista naukowo-techniczny, 1.III.2001 – asystent, 1.X.2013 – starszy wykładowca, 1.II.2021 – adiunkt w grupie pracowników dydaktycznych; 1.VIII.2025 – profesor uczelni w grupie pracowników dydaktycznych), jej działania koncentrują się na dydaktyce chemii, ale także innych przedmiotów przyrodniczych.
Przez 14 lat pracowała dodatkowo jako nauczyciel chemii w klasach patronackich w VI Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie, otrzymywała nagrody Dyrektora szkoły za sukcesy dydaktyczno-wychowawcze, jak też nagrodę Kuratora woj. Małopolskiego za osiągnięcia w pracy dydaktyczno-wychowawczej (2014). Przez wiele lat była czynnym edukatorem domowym, a w latach 2022-2024 pracowała w Szkole Podstawowej Montessori w Bolechowicach jako nauczyciel chemii oraz konsultant science.
Jej zainteresowania badawcze dotyczą narzędzi i strategii edukacyjnych oraz ich użyteczności i efektywności w formalnym i nieformalnym środowisku edukacyjnym.
Jako autorka i współautorka licznych publikacji dydaktycznych i naukowych, monografii i pomocy dydaktycznych, Małgorzata Krzeczkowska konsekwentnie redefiniuje sposób, w jaki nauki ścisłe są postrzegane i nauczane. Jest współautorką zbiorów zadań i repetytoriów dla uczniów szkół ponadpodstawowych, a także e-materiałów dydaktycznych wspierających nowoczesną edukację. Od lat współpracuje z wydawnictwami WSiP, Park czy Wydawnictwem Szkolnym PWN. Swoją pierwszą grę dydaktyczną stworzyła i wyprodukowała w roku 1993 przy wsparciu finansowemu Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Prowadzi różnorodne zajęcia – zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne - dla studentów Wydziału Chemii UJ, jak i studentów kierunku Bioinformatyka. Prowadząc zajęcia stara się stosować różnorodne metody i formy kształcenia, np. nauczanie rówieśnicze (peer learning), odwrócona klasa (flipped classroom), praca grupowa, notatki wizualne, odręczne notatki syntetyzujące, doświadczenia w mikroskali (dla Bioinformatyki). Od dwóch lat testuje na zajęciach z Podstaw chemii pisanie kolokwiów w formie „open-exam”. M. Krzeczkowska prowadzi autorskie kursy dla studentów, które w swej początkowej fazie należały do unikalnych w skali kraju, m.in. z zakresu popularyzacji nauki. Jako refleksyjny nauczyciel wspiera studentów w rozwijaniu ich kompetencji i odwagi w myśleniu, pokazując, że nauka to nie tylko teoria, ale i kreatywna praktyka. Prowadząc głównie zajęcia na 1 roku (studia 1 stopnia) – zainspirowana przez dr I.Maciejowską, prof. UJ – stworzyła kurs dedykowany studentom 1 roku Jak studiować?, a kilka lat później efektem finałowej pracy w konkursie TechMinds 2022, pracy stworzonej wspólnie ze studentkami, była koncepcja webowej strony ABC studiowania. Strona powstała dzięki dofinansowaniu z Inicjatywa Doskonałości UJ (2023-2024).
Jest certyfikowanym tutorem rozwojowym i naukowym (11.VII.2024) oraz ukończyła certyfikowane szkolenie z metody Design Thinking (14-16.II.2022), co z pasją wykorzystuje w pracy dydaktycznej. Studenci chętnie z nią współpracują, realizując różne projekty edukacyjne. Od 2022 roku – na zaproszenie studentów – jest członkiem komisji oceniającej Ogólnopolskiej Studenckiej Konferencji Bliżej Chemii oraz Konferencji Horyzonty Nauki.
Jak sama podkreśla celem jej działalności dydaktycznej jest wspieranie studentów w zdobywaniu wiedzy i umiejętności niezbędnych do efektywnego funkcjonowania we współczesnym świecie, podnoszenie jakości kształcenia oraz tworzenie środowiska edukacyjnego sprzyjającego aktywności i współpracy; angażuje się także w różnorodne działania, takie jak szkolenia dla nauczycieli akademickich oraz praca w uczelnianych zespołach, m.in. ds. ankiety oceny nauczyciela akademickiego UJ SONA (2017-2020) oraz zespole ds. analizy programów studiów (2021-2024). Od 2013 roku pełni funkcję pełnomocnika Dziekana ds. ewaluacji jakości procesu kształcenia.
W grudniu 2024 roku została powołana na członka Zespołu Ekspertów Dydaktycznych w Ośrodku Doskonalenia Dydaktycznego Ars Docendi UJ. W roku 2023 brała udział w pilotażowym programie na Uniwersytecie Jagiellońskim, mającym na celu podnoszenie kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich.
Jako ekspert dydaktyczny współpracuje z licznymi ośrodkami kształcącymi nauczycieli dzieląc się swoimi doświadczeniami i innowacyjnymi pomysłami na edukację, np. z Małopolskim Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie (w projekcie zw z edukacją STEM od 2024), Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Słupsku (Pomorska Liga Zadaniowa – recenzent zadań; szkolenia dla nauczycieli od 2019).
Od 2024 roku współpracuje z Instytutem Pedagogiki UJ realizując zadania w programie REMEDIS; jako członek grupy doradczej (2024) współtworzyła raport: d'Haenens, L., Vissenberg, J., Martinez, D., Martinez, G., Garmendia, M., Larrañaga, N., Helsper, E. J., Edisherashvili, N., Maksniemi, E., Puusepp, M., Kasemets, M.-L., Tomczyk, L., Kielar, I., Krzeczkowska, M., Irani, F., Hietajärvi, L., & Salmela-Aro, K. Report on the Development of the Evaluation Strategies Tailored to Media Literacy and Digital Skills Intervention Programmes. 2004. https://zenodo.org/records/11348580. Została również zaproszona jako ekspert dydaktyczny do realizacji zadań międzynarodowego projektu badawczego PRODIGI, którego celem jest rozwój kompetencji cyfrowych i medialnych (VI 2025).
Jako nauczycielka w liceum, a potem jako nauczyciel akademicki, świadomie odrzuca szkołę i edukację „pod egzamin” — wierzy bowiem, że szkoła powinna uczyć myślenia, dociekania, refleksji, a nie tylko rozwiązywania zadań maturalnych. Jej preferencje edukacyjne to nauka oparta na doświadczeniu, eksperymentowaniu, kontekstualizacji wiedzy w realnym świecie. Od 2019 roku prowadzi autorskie zajęcia dla II LO w Chrzanowie „Biochemiczne opowieści” dla klasy z edukacją medyczną. Dla szkół z patronatem Wydziału Chemii UJ dla klas maturalnych prowadzi od lat autorskie zajęcia wykładowo-konwersatoryjne, które z każdym rokiem cieszą się coraz większym zainteresowaniem.
Warto podkreślić również jej działalność popularyzatorską. Od lat współpracuje z różnymi ośrodkami promującymi edukację nieformalną w całej Polsce, np. Fundacją Uniwersytet Dzieci. W roku 2016 zdobyła tytuł Wykładowca Roku przyznany przez dzieci – uczestników jej zajęć na Uniwersytecie Dzieci. Współpracuje z Fundacją Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ, Kraków (Festival Copernicus, Lekcje czytania w szkołach); z Mieleckim Uniwersytetem Dziecięcym (od 2019), z Krzeszowickim Uniwersytetem Dzieci (2015 - 2023), Mieleckim Uniwersytetem Technicznym (2023-2024) przy Stowarzyszeniu Dolina Lotnicza w Rzeszowie, Nowohuckim Centrum Kultury oraz Centrum Edukacji Klimatycznej w Krakowie i innymi instytucjami edukacyjnymi. Bierze udział w różnorodnych akcjach: Małopolska Noc Naukowców, Festiwal Uczelni, Dni Otwarte Wydziału. Angażuje się w projekty dla licealistów i młodych talentów, a także prowadzi warsztaty (od przedszkola do seniora), które pokazują naukę w lekkiej, atrakcyjnej formie. Współpracuje z mediami – występowała w Pytaniu na śniadanie, programie Czysta Polska dla Polsat News, w TVP Nauka; jest autorką pytań do programu Giganci Nauki w temacie: Ignacy Łukasiewicz, Maria Skłodowska-Curie. Na stałe współpracuje z dziennikarzem Radosławem Brzózką w obszarze działań edukacyjnych.
Jej działalność została nagrodzona m.in. a) Nagroda Prorektora ds. dydaktyki za znaczące osiągnięcia dydaktyczne (2022/23; 2023/24), b) Nagroda Prorektora ds. dydaktyki za wysoką ocenę realizacji zadań doskonalących jakość kształcenia (2017/2018; 2018/19; 2019/20), c) Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2019), d) wyróżnieniem w ogólnopolskim konkursie „Polka XXI wieku” w kategorii edukacja (2022). W 2015 roku Prezydent RP odznaczył ją Srebrnym Medalem za długoletnią służbę, a w kwietniu 2025 roku organizacja Soroptimist International (odział Kraków) zaprosiła ją do projektu Kobiety z Pasją – Małgorzata Krzeczkowska stała się październikową Kobietą z Pasją.
Małgorzata Krzeczkowska jest członkiem Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Edukacyjnej (od 2019), Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki (od 2018) oraz Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego ESPERE (od 2013). W roku 2022 z grupą entuzjastów edukacji założyła fundację All About Science, której jest prezesem.
Od momentu rozpoczęcia pracy w Zakładzie Dydaktyki Chemii UJ (16.VIII.1999 – starszy specjalista naukowo-techniczny, 1.III.2001 – asystent, 1.X.2013 – starszy wykładowca, 1.II.2021 – adiunkt w grupie pracowników dydaktycznych; 1.VIII.2025 – profesor uczelni w grupie pracowników dydaktycznych), jej działania koncentrują się na dydaktyce chemii, ale także innych przedmiotów przyrodniczych.
Przez 14 lat pracowała dodatkowo jako nauczyciel chemii w klasach patronackich w VI Liceum Ogólnokształcącym w Krakowie, otrzymywała nagrody Dyrektora szkoły za sukcesy dydaktyczno-wychowawcze, jak też nagrodę Kuratora woj. Małopolskiego za osiągnięcia w pracy dydaktyczno-wychowawczej (2014). Przez wiele lat była czynnym edukatorem domowym, a w latach 2022-2024 pracowała w Szkole Podstawowej Montessori w Bolechowicach jako nauczyciel chemii oraz konsultant science.
Jej zainteresowania badawcze dotyczą narzędzi i strategii edukacyjnych oraz ich użyteczności i efektywności w formalnym i nieformalnym środowisku edukacyjnym.
Jako autorka i współautorka licznych publikacji dydaktycznych i naukowych, monografii i pomocy dydaktycznych, Małgorzata Krzeczkowska konsekwentnie redefiniuje sposób, w jaki nauki ścisłe są postrzegane i nauczane. Jest współautorką zbiorów zadań i repetytoriów dla uczniów szkół ponadpodstawowych, a także e-materiałów dydaktycznych wspierających nowoczesną edukację. Od lat współpracuje z wydawnictwami WSiP, Park czy Wydawnictwem Szkolnym PWN. Swoją pierwszą grę dydaktyczną stworzyła i wyprodukowała w roku 1993 przy wsparciu finansowemu Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.
Prowadzi różnorodne zajęcia – zarówno obligatoryjne, jak i fakultatywne - dla studentów Wydziału Chemii UJ, jak i studentów kierunku Bioinformatyka. Prowadząc zajęcia stara się stosować różnorodne metody i formy kształcenia, np. nauczanie rówieśnicze (peer learning), odwrócona klasa (flipped classroom), praca grupowa, notatki wizualne, odręczne notatki syntetyzujące, doświadczenia w mikroskali (dla Bioinformatyki). Od dwóch lat testuje na zajęciach z Podstaw chemii pisanie kolokwiów w formie „open-exam”. M. Krzeczkowska prowadzi autorskie kursy dla studentów, które w swej początkowej fazie należały do unikalnych w skali kraju, m.in. z zakresu popularyzacji nauki. Jako refleksyjny nauczyciel wspiera studentów w rozwijaniu ich kompetencji i odwagi w myśleniu, pokazując, że nauka to nie tylko teoria, ale i kreatywna praktyka. Prowadząc głównie zajęcia na 1 roku (studia 1 stopnia) – zainspirowana przez dr I.Maciejowską, prof. UJ – stworzyła kurs dedykowany studentom 1 roku Jak studiować?, a kilka lat później efektem finałowej pracy w konkursie TechMinds 2022, pracy stworzonej wspólnie ze studentkami, była koncepcja webowej strony ABC studiowania. Strona powstała dzięki dofinansowaniu z Inicjatywa Doskonałości UJ (2023-2024).
Jest certyfikowanym tutorem rozwojowym i naukowym (11.VII.2024) oraz ukończyła certyfikowane szkolenie z metody Design Thinking (14-16.II.2022), co z pasją wykorzystuje w pracy dydaktycznej. Studenci chętnie z nią współpracują, realizując różne projekty edukacyjne. Od 2022 roku – na zaproszenie studentów – jest członkiem komisji oceniającej Ogólnopolskiej Studenckiej Konferencji Bliżej Chemii oraz Konferencji Horyzonty Nauki.
Jak sama podkreśla celem jej działalności dydaktycznej jest wspieranie studentów w zdobywaniu wiedzy i umiejętności niezbędnych do efektywnego funkcjonowania we współczesnym świecie, podnoszenie jakości kształcenia oraz tworzenie środowiska edukacyjnego sprzyjającego aktywności i współpracy; angażuje się także w różnorodne działania, takie jak szkolenia dla nauczycieli akademickich oraz praca w uczelnianych zespołach, m.in. ds. ankiety oceny nauczyciela akademickiego UJ SONA (2017-2020) oraz zespole ds. analizy programów studiów (2021-2024). Od 2013 roku pełni funkcję pełnomocnika Dziekana ds. ewaluacji jakości procesu kształcenia.
W grudniu 2024 roku została powołana na członka Zespołu Ekspertów Dydaktycznych w Ośrodku Doskonalenia Dydaktycznego Ars Docendi UJ. W roku 2023 brała udział w pilotażowym programie na Uniwersytecie Jagiellońskim, mającym na celu podnoszenie kompetencji dydaktycznych nauczycieli akademickich.
Jako ekspert dydaktyczny współpracuje z licznymi ośrodkami kształcącymi nauczycieli dzieląc się swoimi doświadczeniami i innowacyjnymi pomysłami na edukację, np. z Małopolskim Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Krakowie (w projekcie zw z edukacją STEM od 2024), Ośrodkiem Doskonalenia Nauczycieli w Słupsku (Pomorska Liga Zadaniowa – recenzent zadań; szkolenia dla nauczycieli od 2019).
Od 2024 roku współpracuje z Instytutem Pedagogiki UJ realizując zadania w programie REMEDIS; jako członek grupy doradczej (2024) współtworzyła raport: d'Haenens, L., Vissenberg, J., Martinez, D., Martinez, G., Garmendia, M., Larrañaga, N., Helsper, E. J., Edisherashvili, N., Maksniemi, E., Puusepp, M., Kasemets, M.-L., Tomczyk, L., Kielar, I., Krzeczkowska, M., Irani, F., Hietajärvi, L., & Salmela-Aro, K. Report on the Development of the Evaluation Strategies Tailored to Media Literacy and Digital Skills Intervention Programmes. 2004. https://zenodo.org/records/11348580. Została również zaproszona jako ekspert dydaktyczny do realizacji zadań międzynarodowego projektu badawczego PRODIGI, którego celem jest rozwój kompetencji cyfrowych i medialnych (VI 2025).
Jako nauczycielka w liceum, a potem jako nauczyciel akademicki, świadomie odrzuca szkołę i edukację „pod egzamin” — wierzy bowiem, że szkoła powinna uczyć myślenia, dociekania, refleksji, a nie tylko rozwiązywania zadań maturalnych. Jej preferencje edukacyjne to nauka oparta na doświadczeniu, eksperymentowaniu, kontekstualizacji wiedzy w realnym świecie. Od 2019 roku prowadzi autorskie zajęcia dla II LO w Chrzanowie „Biochemiczne opowieści” dla klasy z edukacją medyczną. Dla szkół z patronatem Wydziału Chemii UJ dla klas maturalnych prowadzi od lat autorskie zajęcia wykładowo-konwersatoryjne, które z każdym rokiem cieszą się coraz większym zainteresowaniem.
Warto podkreślić również jej działalność popularyzatorską. Od lat współpracuje z różnymi ośrodkami promującymi edukację nieformalną w całej Polsce, np. Fundacją Uniwersytet Dzieci. W roku 2016 zdobyła tytuł Wykładowca Roku przyznany przez dzieci – uczestników jej zajęć na Uniwersytecie Dzieci. Współpracuje z Fundacją Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych UJ, Kraków (Festival Copernicus, Lekcje czytania w szkołach); z Mieleckim Uniwersytetem Dziecięcym (od 2019), z Krzeszowickim Uniwersytetem Dzieci (2015 - 2023), Mieleckim Uniwersytetem Technicznym (2023-2024) przy Stowarzyszeniu Dolina Lotnicza w Rzeszowie, Nowohuckim Centrum Kultury oraz Centrum Edukacji Klimatycznej w Krakowie i innymi instytucjami edukacyjnymi. Bierze udział w różnorodnych akcjach: Małopolska Noc Naukowców, Festiwal Uczelni, Dni Otwarte Wydziału. Angażuje się w projekty dla licealistów i młodych talentów, a także prowadzi warsztaty (od przedszkola do seniora), które pokazują naukę w lekkiej, atrakcyjnej formie. Współpracuje z mediami – występowała w Pytaniu na śniadanie, programie Czysta Polska dla Polsat News, w TVP Nauka; jest autorką pytań do programu Giganci Nauki w temacie: Ignacy Łukasiewicz, Maria Skłodowska-Curie. Na stałe współpracuje z dziennikarzem Radosławem Brzózką w obszarze działań edukacyjnych.
Jej działalność została nagrodzona m.in. a) Nagroda Prorektora ds. dydaktyki za znaczące osiągnięcia dydaktyczne (2022/23; 2023/24), b) Nagroda Prorektora ds. dydaktyki za wysoką ocenę realizacji zadań doskonalących jakość kształcenia (2017/2018; 2018/19; 2019/20), c) Medalem Komisji Edukacji Narodowej (2019), d) wyróżnieniem w ogólnopolskim konkursie „Polka XXI wieku” w kategorii edukacja (2022). W 2015 roku Prezydent RP odznaczył ją Srebrnym Medalem za długoletnią służbę, a w kwietniu 2025 roku organizacja Soroptimist International (odział Kraków) zaprosiła ją do projektu Kobiety z Pasją – Małgorzata Krzeczkowska stała się październikową Kobietą z Pasją.
Małgorzata Krzeczkowska jest członkiem Polskiego Towarzystwa Diagnostyki Edukacyjnej (od 2019), Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki (od 2018) oraz Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego ESPERE (od 2013). W roku 2022 z grupą entuzjastów edukacji założyła fundację All About Science, której jest prezesem.
